Problem silnej woli

Należy też rozważyć problem wolnej woli w stosunku do różnorakich dysfunkcji na poziomie psychologicznym czy psychiatrycznym, niekoniecznie nakładających się na poruszone na początku pracy tematy uszkodzeń mechanicznych mózgu. W jaki sposób można określić wolną wolę w stosunku do zachwianej równowagi hormonalnej mózgu – wywołanej w różnoraki sposób – czy to poprzez zmniejszoną ilość noradrenaliny lub serotoniny (dwie rozpatrywane obecnie teorie), co prowadzi u pacjenta do objawów depresyjnych czy to poprzez np. przyjmowanie środków powodujących odmienne stany emocjonalne – np. zażywanie kokainy powoduje zwiększone wydzielanie w mózgu dopaminy – potocznie nazywanej hormonem szczęścia. Powszechnie uważa się, że przyjmowanie wszelkich substancji typu narkotycznego powoduje osłabienie woli czy też, w przypadkach ekstremalnych można nawet rozważać jej zanik. Przedłużające się zwiększone wydzielanie dopaminy uznaje się za jeden z powodów występowania schizofrenii. Można rozważyć, czy choroby psychiczne można uznać za czynnik wpływający na wolną wolę – czy też uznać je za swego rodzaju „zniekształcenie” występujące pomiędzy wolną wolą a racjonalnym rozumowaniem, przez co jednostka podejmuje racjonalne decyzje na podstawie fałszywych danych wejściowych – jak w przypadku schizofrenii, gdzie częstym objawem są omamy wzrokowe i słuchowe czy przypadkach katatonii, gdzie kontakt ze światem zostaje całkowicie zerwany.