Problem silnej woli

Ciekawych wniosków na temat woli można też dość analizując filozofię Gottfrieda Wilhelma Leibniza a konkretnie – jego teorię monad. Leibniz założył, że świat jest zbiorem „monad” czyli indywidualnych jednostek mocy. Jest ich nieskończenie wiele i każda jest różna od innych w kwestii stopnia doskonałości. Wszystkie organizmy są zbiorami monad, dusza natomiast jest monadą centralną. Zgodność pomiędzy poszczególnymi monadami jest wynikiem harmonii przedustawnej (harmonia praestabilita), wprowadzonej przez Boga, który uczynił świat najlepszym z możliwych, bo gdyby byłby możliwy lepszy świat to bóg, w swojej mądrości, wiedziałby o tym i w swej dobroci urzeczywistniłby go. Monady Leibniza są zdeterminowane poprzez swoją definicję, tak jak człowiek jest definiowany przez swoje DNA. Istotnym w tym poglądzie jest to, że dla Leibniza owa definiowalność oznaczała całkowitą wolność – a jeżeli przyjąć założenie, że dusza, której istnienie Leibniz zakładał, odpowiada za wolę człowieka to jest to wola nieskrępowana i w pełni wolna ze względu na swoją samo-definiowalność. Warto także zaznaczyć, że w teoriach Leibniza, w przeciwieństwie do Spinozy, u którego wyraźnie zarysowany jest panteizm, bardzo zaakcentowana jest odrębność jednostki i jej wartość, co można utożsamiać z istnieniem jej wolnej woli. Można też próbować definiować wolną wolę pod kątem socjologii i wolności jednostki w społeczeństwie. Dla Maurice`a Merleau-Ponty`ego wolność (a przez to także – wolna wola) – jest fundamentem bycia człowiekiem, choć przez większość czasu może istnieć w stanie uśpienia – nie rysować się wyraźnie. Dopiero gdy owa wolność spotyka się z oporem, gdy narzucane są nam odgórnie ustalone prawa czy nakazy wolność ta ujawnia się i pomimo stanu uśpienia nigdy nie może zostać zniszczona. Wynika stąd jednak konieczność przeciwstawiania się sytuacjom, w których wolność jest ograniczana czy niszczona. W ten sposób Merleau–Ponty dostrzega związek pomiędzy wolnością jako pewnym momentem egzystencji, a możliwościami wolności w ramach jakiegoś społeczeństwa. W dodatku wolność wg Ponty`ego może być urzeczywistniona tylko grupowo, więc odpowiedzialność za drugiego jest istotnym elementem obrazu wolności u Ponty`ego.